insanlar içinde bir insan

Sel gözyaşı olup aktı Güneydoğu’da son 50 yılın en büyük sel felaketi sonrası acı tablo ortaya çıkıyor. Altyapı ihmalinin suçluları tartışılırken yardım kuruluşları da harekete geçti.

   Bölgede 40’ın üzerinde insan yaşamını yitirdi. 8 kişinin halen kayıp olduğu biliniyor. Diyarbakır’da 278, Şanlıurfa’da 540 konut hasar gördü, 1.389 hayvan da telef oldu. Hasar tespit çalışmalarının devam ettiği diğer illerde de çok sayıda tarım arazisinde ve özellikle Harran ovasında önemli miktarda maddi hasar olduğu açıklandı. Okullarda mahsur kalan öğrenciler, işçiler ve köylüler polis panzerleri ve botlarla taşınarak kurtarıldı. Bazı bölgelerde elektrik ve su kesintisi yaşandı.

Ne yazık ki bilançonun bu kadar ağır olmasının arkasında yine ihmal ve usulsüzlük yatıyor. Dere yataklarında kaçak yapılaşma ve burada yapılan konutlara belediyeler tarafından izin verilmesi ölümlerin ve hasarın artmasına yol açtı. Felaketin ardından bazı belediyelerin sel tehlikesi içeren bölgeleri bile bile imara açtığı ortaya çıktı. Selin vereceği zararın önüne geçilmesi veya en aza indirilmesi için gerekli projelerin neden hâlâ hayata geçirilmediği ise daha uzun müddet tartışılacağa benzer.

Batman, Diyarbakır, Şırnak ve Şanlıurfa selden en çok etkilenen şehirler arasında yer aldı. Diyarbakır Çınar ilçesinde bir mahalle çamur altında kaldı. Dere yatağında bulunan Çınar Yatılı İlköğretim Bölge Okulu (YİBO) kullanılamaz hâle geldi. 300 öğrencinin ve 10 öğretmen ailesinin barındığı okulda sel tehlikesi fark edildiğinde etüd yeni bitmişti. Öğrenciler, okul müdürü ve öğretmenleri tarafından sırtlarda taşınarak tahliye edildi. Kısa süre içerisinde öğrenci ve öğretmenlerin korkulu bakışları arasında YİBO’nun yatakhaneleri, yemekhanesi, iaşe ve malzeme deposu ile 3 öğretmen lojmanının birinci katı sular altında kaldı. Yetkililer sel baskını 15-20 dakika önce ya da gece meydana gelseydi facianın daha büyük boyutlarda olabileceğine dikkat çekiyor.

Çevre mühendisleri felaketin 3 temel sebebinin bulunduğunu ve bunların acilen çözülmesi gerektiğini dile getiriyor. Kentsel alanların büyük bölümünün beton ve asfaltla kaplanmasının yağmur sularının toprak tarafından emilmesini engellediği, bu nedenle yeni bölgeler imara açılırken, yeterli yeşil alanlar bırakılması gerektiği; çarpık kentleşme sonucu, dere taşkın alanları ve dere yataklarının yapılaşmaya açılması; yeterli altyapı çalışmasının sağlanması olarak sıralanıyor.

Devlet İstatistik Enstitüsü’nün verilerine göre 3 bin 215 belediyeden 2 bin 60’ının kanalizasyon hizmeti verdiği ülkemizde özellikle dere ıslah çalışmalarına önem verilmesi gerekiyor. Türkiye Belediyeler Birliği Başkanı Aytaç Durak da dere yataklarının imara açılmaması gerektiğini belirterek, şehirleri yöneten belediye başkanlarının bu noktada hata yaptığını ifade ediyor. Durak, “Meralar, kıyılar ve su terki alanlar hiçbir şekilde işgal edilemez. Belediyeler bu üç kaideye uymayınca ortaya afetler çıkıyor.” diyor.

Devlet Su İşleri Genel Müdür Yardımcısı Haydar Koçaker, yeni bir sel felaketi daha yaşamamamız için çözüm aşamasında vatandaşa büyük iş düştüğünü söylüyor. Vatandaşın konut yapmak istediği yeri kurumlara danışarak seçmesi gerektiğini belirtiyor. Türkiye’deki su yapısının sadece 3’te birini kontrol altına alabildiklerini belirten Koçaker, belediyelerin ruhsatsız ve kaçak yapılaşmaya kesinlikle göz yummaması gerektiğini söylüyor. Türkiye’deki dik eğimli dereleri frensiz arabaya benzeten Koçaker, depolama tesisleri ve barajların önemini belirtiyor.

KİMSE YOK MU DERNEĞİ BÖLGEDE

Evsiz kalan ve mağdur durumdaki Güneydoğulu vatandaşlar için yardım kuruluşları harekete geçti. Kimse Yok Mu Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği felaketin hemen ardından bölgeye 2 ekip gönderdi. Şanlıurfa ve Mardin’de tespitlerde bulunarak yardım malzemelerinin temini için devreye giden dernek üyesi Ersin Bölükbaş, Ceylanpınar’da 120 evin tamamen yıkıldığını, 146’sı orta 148’i az hasarlı olmak üzere toplam 400 evin zarar gördüğünü bildirdi. Bölükbaş, 4 kişinin öldüğü, 3 kişinin de kayıp olduğu ilçeye barınak, gıda, giyim ve battaniye yardımında bulunacaklarını söyledi. Dernek 2-3 gün önce evlenmiş ve evleri oturulamaz durumdaki bir çifte de ev eşyası yardımında bulunacak. Diyarbakır’da mağdur aileleri tespit eden Ercan Ülgür ise Bismil ilçesi Merdanlık köyünde yıkılan okulu yeni baştan yaptırmayı planladıklarını belirtti. Vali ve kaymakamlarla görüşen dernek üyeleri kurumlardan gelen yardım taleplerine göre gıda, giyim ve battaniye yardımlarında da bulunacak.